SATSE Euskadik erizainen kopurua handitzeko eskatu du, lehen mailako arretaren arazoei aurre egiteko

09 Ekaina 2022

SATSEk Osasun Sailari eskatu dio premiazko neurriak har ditzala narriadura geldiarazteko, eta, horretarako, eremuari prestigioa ematea proposatu du, erizainen kopurua handituz eta autonomia handiagoa emanez, betiere eskumen berri horiek segurtasun juridikoa eta behar bezalako aitorpena bermatuz

SATSE Euskadik urteak daramatza Lehen Mailako Arretaren egoera tamalgarria salatzen. Lehen udako arazo puntual bat zena, gabonetara eta aste santura zabaldu da, eta, beraz, urtean gutxienez 4 hilabetez zentroek ez dute beren ohiko ordutegian funtzionatzen. Gaur egun, ohikoa da osasun-zentroetan langile guztiak ez egotea lanean, eta profesionalak falta direnean ez dira ordezten», salatu du Amaia Mayor sindikatuko bozeramaileak.

Erizainen sindikatuak egoera horretaz ohartarazi du urtez urte, baina Osakidetzak ez du konponbiderik hartu oraindik. “Lehen mailako arretan profesionalik ez izatea aspalditik datorren zerbait da, pandemia baino askoz lehenago hasitako egiturazko arazo bat da. Neurriak hartzen ez badira, egoera larriagotu egingo da datozen urteetan, 2027ra arte Lehen Mailako Arretako 1.089 profesional erretiratuko baitira”, Mayorren esanetan.

Horren ondorioz, negoziatzen ez diren antolamendu-neurriak hartu dira, administrazioari dagokion esparrua dela esaten baitute. Hala ere, SATSEk hala eskatuta, epai bat dute negoziazio kolektiborako oinarrizko eskubidea urratzeagatik.

Egoera horri aurre egiteko, Osakidetzak erabaki du profesionalak, emaginak, familia-medikuak eta pediatrak elkartzea Lehen Mailako Arretako Unitateen goiburuetan, profesionalak eta herritarrak beste herri batzuetara mugiaraziz. Gainera, ordutegien murrizketen ondorioz, herritarrek zerbitzuak eta kalitatea galtzen dituzte jasotzen duten arretan. Horren guztiaren ondorioz, azken hilabeteetan gora egin dute Arartekoaren aurreko kexek.

Hala eta guztiz ere, bai Osasuneko sailburuak, bai Osakidetzak, goraipatu egin dute erizainek lehen mailako arretan duten zeregina "enborreko kolektibo" gisa, eskumen eta erantzukizun berriak hartu behar baitituzte profesional kopuru berarekin, eta horrek esan nahi du gainkarga dagoela inolako aitorpenik gabe. Horrek lehen mailako erizainen kolektiboari eragiten dio, bai erizainei, bai emaginei.

Gainera, erizainek gero eta presio handiagoa jasaten dute beren lanean, bat-bateko neurriak abian jartzen dira behar den informaziorik gabe, eta etengabe baldintzatzen dituzte beren atsedenaldiak, oporrak eta lana eta familia bateragarri egitea. Amaia Mayorrek ohartarazi duenez, kolektiboari psikologikoki eragiten dion egoera da: estresa, burnouta eta esparrua uztea eragiten du, medikuntzako profesionalekin gertatu den bezala.

SATSEk Osasun Sailari exijitzen dio neurriak har ditzala epe labur, ertain eta luzera, lehen mailako arretako hondamendiranzko deriba hau eteteko. Neurriak honako hauek dira: eremuari prestigioa ematea, erizainen kopurua handitzea Europar Batasunak daukan mailaraino, eta eskumen berrien hedapena, autonomia handitzea eta erabakitzeko gaitasunaren handitzea segurtasun juridikoarekin eta behar bezalako aintzatespenarekin egitea.