SATSE Euskadik kaleetan salatu du erizainak "jada ez direla isiltzen" diskriminazioaren eta kolektiboaren errekonozimendu faltaren aurrean

Astearte honetan ospatuko den Erizainen Nazioarteko Egunean, SATSE Euskadik erizainen lanbidearen eta lan-baldintza duinen aldeko mezu sendoa helarazi du, "osasun-sistemari eusteko eta herritarrei giza arreta segurua bermatzeko ezinbestekotzat" jotzen duen kolektiboarentzat. 

"Erizainak jada ez dira isiltzen" lelopean, Erizaintza Sindikatuak salatu du "gaurkoa bezalako egun batean ez dugula ezer ospatzeko" eta, "erizainek pazienteekin eta herritarrekin historikoki erakutsi duten konpromisoa gorabehera, erakundeek gure egiturazko arazoak ikusezin bihurtzen eta gure aldarrikapenak baztertzen jarraitzen dutela".

"Erizainek urte gehiegi daramatzate osasun-sistemari konpromisotik eta erantzukizunetik eusten, pazientea erdigunean jarriz, baina egoera hori ezin da aitzakia gisa erabili gainkarga, prekarietatea edo eskubideen etengabeko urraketa normalizatzeko", adierazi du Amaia Mayor SATSE Euskadiko idazkari nagusiak.

Sindikatuak salatu du oraindik ere erizain espezialisten falta kronikoa dagoela Osakidetzan, eta ratio eskasek eragin zuzena dutela asistentziaren kalitatean eta profesionalen lan-osasunean.

SATSE Euskadik kritikatu du, gainera, osasun-sistemak ikuspegi "medikalizatuegia" izaten jarraitzen duela; izan ere, zaintzak eta zaintzan dihardutenek bigarren mailan jarraitzen dute, nahiz eta osasun-arretaren funtsezko pieza izan. "Sistema" mediko "bati buruz hitz egiten jarraitzen da, erizaintzaren eginkizun nagusia eta bere arazoak ikusezin bihurtuz, guk sistema gelditzen badugu gelditu egiten da", adierazi du idazkari nagusiak.

"Txantiloi eskasak izaten jarraitzen dugu, bereziki udan, Gabonetan, txertaketa-kanpainetan edo asistentzia-presio handiko uneetan. Erizainak agortuta daude eta erakundeek egoera normala balitz bezala jokatzen jarraitzen dute", ohartarazi du Mayorrek.

"Ez gara isiltzen"

Lanbidearen barruan gero eta ezinegon handiagoa dagoen testuinguru honetan, dozenaka erizainek errebindikazio-ekintza bat egin dute gaur goizean San Mameseko Termibus geltokiaren ondoan dagoen Osasun Langileen Plazan, Bilbon, kolektiboaren egoera publikoki salatzeko.

Profesionalek ahoa esparatrapuz estalita hasi dute performancea, urteetako isiltasuna, ikusezintasuna eta erakundeen entzute falta sinbolizatuz. Ondoren, esparatrapuak kendu dituzte, "Erizainak jada ez gara isiltzen" oihukatuz, Osakidetzari eta Osasun Sailari zuzendutako kartelei eta pankartei buelta ematen zieten bitartean. Kontzentrazioan erakutsitako leloen artean, honako mezu hauek irakur zitezkeen: "Ezinbestekoak gara", "Gelditzen bagara, sistema gelditu egiten da", "Ez dugu txalorik nahi, ekintzak nahi ditugu" edo "Gure baldintzak zure zaintzak dira".

SATSE Euskadik adierazi duenez, mobilizazio honek "osasun sistemari eusten urteak daramatzan lanbide baten gogaitasuna sinbolizatzen du, bere arazoak alde batera utzi eta bere eskubideak urratzen diren bitartean".

"Erizainek nahikoa dela esan dute. Ez dugu onartuko sistemak behar gaituenean soilik erabiltzea, eta, ondoren, erabakiak hartzean, aintzatespen profesionalean edo gure lan-baldintzak hobetzean baztertzea. Horregatik, erizainen lan-baldintzak hobetzeko errespetua eta premiazko neurriak eskatzen dizkiegu Osasun Sailari eta Osakidetzari", azpimarratu du Amaia Mayorrek.

Gainkarga, prekarietatea eta lidergorik eza

Era berean, sindikatuak ohartarazi du kolektiboaren lan-egoerak okerrera egiten jarraitzen duela, txandakatze handiaren, behin-behinekotasunaren, lan-bizitza eta bizitza pertsonala uztartzeko zailtasunen eta erizainek osasun-sistemaren barruan erantzukizun-, kudeaketa- eta lidergo-postuak lortzeko aurkitzen dituzten oztopoen ondorioz. "Erizainek beti jartzen dute pazientea zentroan, askotan beren interesen gainetik ere bai. Eta ahalegin hori aitortu beharrean, etengabe zigortzen da kolektiboa, beste profil profesional batzuetara baztertuz eta beti lehenetsiz", salatu du Mayorrek. 

 
SATSEk Osakidetzari leporatzen dio, halaber, erizain espezialisten lan-baldintzak behin eta berriz aldatzea sistemaren egiturazko defizitak estaltzeko, batez ere gainkarga- edo gatazka-egoeretan. "Ezin da jarraitu erizainak etengabeko adabaki gisa erabiltzen plangintzarik ezak eragindako antolaketa-arazoak konpontzeko", azpimarratu du.

Sindikatuarentzat, egoera horrek ondorio zuzenak ditu, bai profesionalentzat, bai herritarrentzat. "Erizain nahikorik gabe, zaintzeko denborarik gabe eta lan-baldintza duinik gabe, osasun-sistemak kalitatea, segurtasuna eta erantzuteko gaitasuna galtzen ditu", azpimarratu du sindikatuko arduradunak.

Erizaintza, herritarrentzako osasun-erreferentea

Bestalde, maiatzaren 12an, SATSE Euskadik kanpaina autonomiko bat jarri du abian erizainek herritarrentzat hurbilekoak eta irisgarriak diren osasun-erreferente gisa duten zeregina ikusarazteko.

"Osasuna ez da gaixotasunik eza bakarrik. Erizainek pertsonak lagundu, hezi, prebenitu eta zaintzen dituzte bizitza osoan. Osasun sisteman sartzeko atea eta milaka pertsonarentzako konfiantzazko figura gara", azaldu du Amaia Mayorrek.

Kanpainak erizaintza eguneroko bizitzara hurbilduko du, saltokietan, gizarte-zentroetan eta euskal auzo eta udalerrietako bizikidetza-espazioetan informazio-kartelak jarriz. Erizainak goi-mailako kualifikazioa eta gertutasuna duen profesional gisa duen irudia indartzea da helburua, ezagutza zientifikoa, zainketak eta enpatia konbinatzeko gai dena. "Herritarrek argi eta garbi identifikatzea nahi dugu zaintza, jarraipen eta laguntza bakoitzaren atzean erantzukizun eta prestakuntza handiko profesionalak daudela. Erizaintza da osasun publikoari eusten dion motorretako bat", azpimarratu du SATSE Euskadik.

Amaitzeko, sindikatuak "gertakariak" eskatu dizkie Osasun Sailari eta Osakidetzari, eta ez kolektiboaren diskriminazio historikoarekin amaitzeko "diskurtsoak bakarrik". "Erizainak ez dira isiltzen. Iritsi da garaia bere eskubideak errespetatzeko, bere lidergoa aitortzeko eta erizaintza indartsu baten aldeko benetako apustua egiteko, euskal osasun publikoaren etorkizuna bermatzeko", amaitu du Amaia Mayorrek.