Osakidetzako emaginek 9 greba egun deitu dituzte emakumeen arretaren narriadura geldiarazteko

Gurutzeta Ospitaleko eta Barrualdeko emaginek, SATSE Euskadiko Erizainen Sindikatuarekin batera, mobilizazio-egutegi berri bat iragarri dute, Lehen Mailako Arretari eta ospitale-eremuari eragiten dien emagin falta larria salatzeko. Ohartarazi dutenez, Euskadin emakumeek jasotzen duten arretaren kalitatea arriskuan jartzen ari da.

Emaginek sustatuko eta SATSEk babestutako deialdia profesionalen eta emakumeen osasunaren defentsan izango da. Deialdia 9 greba-egun izango dira, ekainaren 17an, 18an, 23an, 24an, 25ean, 29an, 30ean eta uztailaren 1ean eta 2an.

Mobilizazio hauek 2024an egindako protestetatik eta grebatik bi urtera iritsi dira, Bere garaian, Osakidetzan lan-mahai espezifiko bat sortzea ahalbidetu zuten, eta lan horri esker, aurrerapenak bultzatu dira osasun-erakundeen artean agendak, protokoloak eta zerbitzu-zorroa bateratzeko. Hala ere, SATSEk eta emaginek salatu dute sakoneko arazoa konpondu gabe dagoela oraindik: profesionalen kontrataziorik eta plangintzarik eza.

"Bi urte geroago benetako konponbiderik gabe jarraitzen dugu. Antolaketa-urrats garrantzitsuak eman dira, baina gaur egun 2.600 emakume baino gehiagorentzako emagin bat dago, eta, beraz, ezinezkoa da kalitatezko arreta bermatzea ", adierazi du SATSEk.

Erizainen Sindikatuak salatu duenez, Osakidetzak oraindik ez du aurreikusitako erretiroei aurre egiteko plangintza egokirik, ez eta asistentzia-beharrak behar bezala dimentsionatzea ahalbidetuko duen emagin-emakume ratioen kalkulu errealik ere.

Egoera bereziki areagotzen da oporraldietan, zenbait osasun-erakundetan ordezkapenik ez dagoenean edo, argi eta garbi, nahikoa ez denean. Hala ere, SATSEk ohartarazi du emaginen eskasia jada ez dela udako arazo esklusiboa, 
baizik eta errealitate iraunkor bat, urte osoko bajen, baimenen eta lanaldi-murrizketen estaldurari eragiten diona.

Greba-deialdi hori Gurutzetako Ospitaleko eta Barrualdeko emaginek bultzatu badute ere, Euskadin profesionalen urritasunaren arazoa eta horren ondorioak zeharkakoak dira, eta hiru lurraldeei eta ESI guztiei eragiten die. Izan ere, beste ESI batzuetako emaginek ez dute baztertzen greba-deialdiarekin bat egitea, estaldurarik ezaren arazoa konpontzeko neurriak lortzen ez badituzte.

Emakumeak dira kaltetu nagusiak

Ondorioek eragin zuzena dute emakumeengan, emaginen lana ez baita erditzera mugatzen, 14 eta 70 urte bitarteko emakumeak artatzen baitituzte. Ospitaleetan, emaginek larrialdi obstetrikoak, erditzeak, erdiberriaroa eta ama-fetuen zaintza artatzen dituzte. Lehen Mailako Arretan, sexu- eta ugalketa-osasunarekin, haurdunaldiarekin, edoskitzearekin, menopausiarekin, gaixotasunen prebentzioarekin, minbiziaren baheketekin, zoru pelbikoa berreskuratzearekin edo indarkeria matxistako egoeretan detekzioarekin eta laguntzarekin lotutako funtsezko funtzioak garatzen dituzte.

"Emaginak falta direnean, arreta lehentasunezkotzat jotzen diren jardueretara mugatzen da, eta emakume askok atzeratuta edo zuzenean etenda ikusten dituzte osasunerako funtsezko zerbitzuak. Kaltetuak beti berdinak dira: emakumeak", salatu dute profesionalek.
Gainera, estaldurarik ez dagoenez, maiz emaginek beren gain hartu behar dute ez dauden lankideen lan-karga, asistentzia-presioa areagotuz eta erabiltzaileek merezi dituzten kalitate-estandarrak mantentzea zailduz.

Egiturazko soluzioak ORAIN

Hori dela eta, SATSEk eta emaginek kontratazio egonkorra eta planifikatua eskatzen dute, kategoria betetzea zaila den postutzat hartzea eta Lehen Mailako Arretan zein ospitale-eremuan emagin-emakume ratioen benetako kalkulua egitea.

"Milaka emakumeren osasunari zuzenean eragiten dion arazo baten aurrean gaude. Ezin dugu onartu aurreikuspen falta normalizatzen jarraitzea. Osakidetzak dagoeneko jardun behar du eta egiturazko irtenbideak eskaini behar ditu, ez aldi baterako neurriak", ondorioztatu du SATSEk.

Greba honekin, SATSEk eta Osakidetzako emaginek konpromiso irmoa eskatzen diote euskal osasun zerbitzuko zuzendaritzari, Euskadiko emakume guztientzako arreta segurua, eskuragarria eta kalitatezkoa bermatzeko.